Halatafl, czyli “lis i gęsi”

Click here for English version

Halatafl to bardzo stara gra planszowa, znana prawdopodobnie już w XIV wieku. Została wspomniana w sadzie o Grettirze, czyli w dziele opisującym historię jednego z Islandzkich bohaterów. Można spotkać różne teorie na temat jej pochodzenia. Jedni mówią, że to gra z Islandii, inni nazywają ją “grą wikingów”. Była popularna nie tylko w Skandynawii, ale także w Wielkiej Brytanii. Co ciekawe, w Azji można spotkać bardzo podobne choć nie identyczne gry (np. Krowy i lamparty).

Ten “stary” charakter gry sprawia, że czasem jest ona spotykana na różnych piknikach rycerskich jako ciekawostka z dawnych lat.

Ta gra – jak każda stara gra – ma wiele wariantów (np. freys-tafl lub belagerung), którym poświęciłem inne artykuły. Tutaj opiszę najprostszy wariant gry, w Polsce znany jako “lis i gęsi”. Podkreślam, że istnieją inne warianty, dlatego jeśli kiedyś spotkacie się z grą o nazwie “halatafl” i zobaczycie inną planszę lub inną liczbę pionów, nie zdziwcie się.

Czytając o grach możecie się natknąć na określenie “gry z rodziny tafl”, albo “gry taflowe”. Rzeczywiście istnieje taka rodzina gier, choć Halatfl nie jest typową grą taflową, a słowo “tafl” zawarte w nazwie może sugerować bliższe niż faktycznie pokrewieństwo z grami taflowymi.

Plansza i piony

Do gry potrzebna jest plansza taka jak poniżej. Składa się ona z kilkunastu linii przecinających się na planie krzyża.

Plansza do Halatafl
Plansza do Halatafl

Przecięcia linii na planszy są polami, po których przesuwają się piony.

Ponadto do gry potrzebne jest 13 pionów czarnych i 1 pion biały.

Mechanika gry

Ustawienie początkowe

Przed rozpoczęciem gry piony są ustawione na planszy tak jak na diagramie poniżej. Jak łatwo się domyślić, 13 czarnych pionów symbolizuje gęsi, a jeden biały pion to lis.

Halatafl
Halatafl – piony na planszy przed rozpoczęciem gry

Zasady ruchu

Grę zaczynają gęsi, a potem gracze wykonują ruchy na przemian. Zarówno lis jak i gęś może się w jednym ruchu przesunąć na wolne pole sąsiednie połączone linią.

Bicie

Gęsi nie mogą bić lisa.
Lis bije gęsi poprzez poprzez przeskoczenie przez gęś na następne za nią pole wolne w linii prostej. Można więc powiedzieć, że bicie gęsi odbywa się podobnie jak warcabach.

Bicie w Halatafl
Bicie w Halatafl

Bicie nie jest obowiązkowe.
Można (ale nie ma obowiązku) bić więcej niż jedną gęś w jednym ruchu, jeśli oczywiście istnieje możliwość wykonania kolejnych skoków (tzn. jeśli za wszystkimi bitymi gęsiami są pola wolne.

Halatafl - capturing 2 geese in one move
Halatafl – bicie dwóch gęsi w jednym ruchu

Zbita gęś jest zdejmowana z planszy.

Cel gry: Cel gry jest inny dla lisa i gęsi.
Lis wygrywa jeśli zabije wszystkie gęsi, choć w praktyce już zabicie ośmiu gęsi daje przewagę, którą można uznać za wygraną.
Gęsi wygrywają jeśli uda im się tak zablokować lisa, żeby ten nie mógł wykonać ruchu.

Zalety gry

Gra jest stosunkowo prosta do zrozumienia, a nawet do wykonania (jeśli nie mamy gotowych planszy i pionów). Można z powodzeniem grać z dziećmi. Plansze i piony mogą mieć bardzo ozdobny charakter, a dodatkowy “starożytny” charakter gry dodaje jej klimatu. Partie nie trwają bardzo długo. Warto spróbować.

Warianty gry

Jeśli chcesz poznać inne odmiany tej gry, zajrzyj do innych artykułów

 

Advertisements

2 thoughts on “Halatafl, czyli “lis i gęsi”

  1. To jest właśnie czyste piękno gier, prosty zestaw konsekwentnych zasad i do tego motyw, w którym lądujemy po wejściu do gry. Resztą szczegółów zajmie się już wyobraźnia. 🙂
    Osobiście, najbardziej przemawia do mnie wariant z fortecą.

    Like

    1. Masz rację. Jedyne czego można się czepić w przypadku gier “taflowych” i podobnych to “nierówność” tzn. idealna gra nie zawsze doprowadzi do remisu (przynajmniej przy niektórych zestawach zasad). Oczywiście można to łatwo wyrównać rozgrywając mecze, w których każdy z graczy gra taką samą liczbę partii białymi i czarnymi. Potem można porównywać kto szybciej osiągał podobny efekt.

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s